Y Fforwm (4)

Michael Reeves

Er ei bod yn hawdd canolbwyntio ar y siaradwyr mawr mewn adroddiad fel hwn, un o fendithion y Fforwm yw’r cyfle i glywed am bobl sy ddim mor amlwg. Bob nos, yn y prif gyfarfod, ceir cyfweliad gyda rhywrai sydd â gweinidogaeth na fyddem yn debygol o glywed amdani. Er enghraifft, ar nos Lun rhoddwyd tystiolaeth gan Ramez Atallah sy’n gweithio yn yr Aifft. Roedd ei deulu o’r wlad honno, ond symudodd i Ganada pan yn ifanc, a daeth yn Gristion yno. Wedi rhai blynyddoedd yn gweithio yn y Gorllewin teimlodd yr alwad i fynd yn ôl i’r Aifft, lle mae’n gweithio i Gymdeithas y Beibl. Rhan o her ei waith yw gwybod sut bethau i’w cyhoeddi mewn gwlad lle mae Islam yn brif grefydd. Soniodd am ddigwyddiad rai blynyddoedd yn ôl yr oeddem i gyd yn gallu ei gofio. Roedd criw o weithwyr oedd yn Gristnogion yn Libya, ac fe roddwyd ffilm ar y we yn eu dangos yn penlinio ar draeth yno mewn rhes, a thu ôl iddyn nhw, rhes o ryfelwyr ISIS. Rhoddwyd cyfle i’r rhain droi at Islam, ond bob yn un roeddent yn gwrthod, a’r canlyniad oedd cael eu lladd. Roedd yr effaith ar bobl yr Aifft yn syfrdannol. Roedd Ramaz Atallah yn mynd i mewn i’w swyddfa y bore wedi hwn gael ei ddarlledu yn ddigalon, heb wybod sut gallen nhw ymateb i hyn yn gyhoeddus. Ond wrth gyrraedd ei waith gwelodd ei ysgrifenyddes gyda gwên enfawr ar ei hwyneb. Dywedodd hi wrtho – “Ar hyd fy oes rydw i fel Cristion Coptig wedi cael fy nysgu ein bod yn perthyn i draddodiad o ferthyron, ond tydw i byth wedi gallu teimlomei fod yn real. Ond dyma fi rwan yn gallu dweud mai dyma yn wir yw ein heglwys – eglwys y merthyron.” Roedd y digwyddiad wedi rhoi hyder iddi. Roedd arlywydd y wlad wedi cyhoeddi saith diwrnod o alar, ac wedi ymweld â theuluoedd y rhai a laddwyd. Roedden nhw’n ddynion anllythrennog o deuluoedd cyffredin, ond wrth eistedd ar y llawr gyda dwy o famau y merthyron, fe ryfeddodd yr arlywydd wrth weld y grwagedd hyn yn galaru, ac eto yn maddau i’r rhai gyflawnodd y fath drosedd, a dweud eu bod yn gweddïo y bydden nhw’n dod o hyd i faddeuant yng Nghrist. Cyhoeddwyd cerdd gan Gymdeithas y Beibl aeth drwy’r wlad i gyd, a darllenodd Ramez y gerdd, dan deimlad mawr, i ni gyd. Yn fuan wedyn roeddem yn clywed yma am gyflafan Manceinion. Mae cariad Crist yn herio y fath ddrygioni sydd ar waith yn ein byd.

Un arall o fendithion y Fforwm yw cael dilyn rhai y bum yn eu cynorthwyo yn y gorffennol. Eleni, er enghraifft mae’n braf siarad â dau weinidog y cefais sessiynau gyda hwy y llynedd. Roedd y ddau ar y pryd yn ystyried o ddifrif gadael y wenidogaeth, a’r pwysau bron â’u llethu yn llwyr. Eleni mae’r ddau yn llawn llawenydd, wedi llwyddo i ail afael yn eu gweinidogaeth ac yn obeithiol am y dyfodol. Roedd hyn yn gymorth i minnau wrth i mi gael sessiwn debyg ddoe gydag un o Slavakia sydd dan bwysau mawr, ac yn ystyried os dylai barhau yn y weinidogaeth. Cawsom sgwrs hir, ac rwy’n obeithiol y bydd yntau yn gallu dod o hyd i ffordd ymlaen.

Neithiwr yn y prif gyfarfod roedd Michael Reeveso Loegr, sy’n arwain coleg UNION (Coleg Bryntirion gynt), yn ein hannerch. Ei thema oedd “Y Cyfnewidiad Llawen” sef athrawiaeth cyfiawnhad trwy ffydd yn unig. Dyma’r gwirionedd gafodd ei ail ddarganfod gan Martin Luther a sy’n dal yn un o bileri sylfaenol ein ffydd. Arweiniodd Michael ni drwy daith ysbrydol Luther, ac yna tynnu allan y cysur ddaw i Gristnogion o’r athrawiaeth. Mae rhyfeddod y ffaith fod y Gwaredwr yn cymryd ein beiau ni, gan wynebu eu canlyniadau, ac yn eu lle yn rhoi i ni ei gyfiawnder ei hun bob amser yn cynhesu calon Cristion. Ac nid mater o’n bod ni yn rhoi rhywbeth i Grist ac yntau yn rhoi rhywbeth i ni yn ei le yw hwn. Mae Crist yn ei roi ei hun i ni, a chawn ein gwisgo â’i gyfiawnder yn hardd gerbron y Tad!

Cyhoeddwyd yn ELF2017 | Tagiwyd , , , , | Sylwadau wedi eu Diffodd ar Y Fforwm (4)

Y Fforwm (3)

Martin Luther y DiwygiwrRwy’n ysgrifennu hwn yng nghysgod y gyflafan fawr ym Manceinion, gyda’r newydd fod ffrwydriad yno wedi lladd amryw. Felly pam sôn am ryw fforwm ynghanol Ewrop pan mae pethau ofnadwy fel hyn yn digwydd yn ein byd?
Os rhywbeth, mae’r weithred derfysgol ym Manceinion yn pwysleisio fwy nag erioed pam fod gwaith y Fforwm hin yn bwysig. Ffocws y Fforwm yw rhoi’r cymorth i ni ail-ennill y cyfandir i Grist, trwy arfogi’r eglwys ar gyfer ei thasg. Gallwn hau ofn ymhlith ein cenhedlaeth fel y gwna’r terfysgwyr; neu gallwn gyhoeddi efengyl sy’n cymodi gelynion, ac yn arbennig yn cymodi pobl wrthryfelgar â’u Crëwr. Does dim tasg mwy pwysig yn ein wynebu y dyddiau hyn na gwneud yn siwr fod ein cenhedlaeth ni yn clywed y neges am Iesu Grost, a’i chlywed mewn ffordd fydd yn ei gwneud hi’n glir iddyn nhw fod ei derbyn yn golygu bywyd, ond bod gwrthod y neges yn gyfystyr â chofleidio tywyllwch di-ben draw.

Bu dydd Llun yma yn dilyn y patrwm arferol – brecwast rhwng 6.30 â 8.30; cyfarfod i bawb lle bu John Lennox yn ein harwain ymhellach i feddwl am lyfr yr Actau ac yna rhannu i’n gwahanol ffrydiau i weithio drwy weddill y bore.
Mae’r ffrwd rwy’n rhan ohoni eleni yn cynnwys wyth ohonom ynghyd â dau arweinydd. Mae’r rhai eraill yn y grŵp yn cynnwys gweinidogion o Rwmania, y Weriniaeth Tsiec, Hwngari a Montenegro, cenhadwr o wyddel sy’n gweithio ym Mhortugal. Rhan o fwriad y grwp, yn ogystal ag astudio, yw dod inadnabod a chefnogi ein gilydd. Mae’r trafod yn ddiddorol a dwys, ond hefyd yn hwyliog iawn ar adegau.
Yn ystod y prynhawn roedd arddangosfa o wahanol fudiadau sy’n gweithio yn Ewrop. Yn y cyfamser bum innau yn recordio fideo am fy ngwaith a’m cysylltiad â’r fforwm. Mae hwn yn cael ei baratoi i roi gwybodaeth am y Fforwm. Mae llawer o nawdd yn dod o’r Unol Daleithiau, a bydd y math hwn o fideo yn rhoi gwybodaeth i’r noddwyr am yr hyn sy’n digwydd. Bydd hefyd yn cael ei ddefnyddio i egluro i eraill am y cyfleon a ddaw o ddod i’r Fforwm.

Yn y sessiwn i bawb yn y nos cafwyd anerchiad ar bwysigrwydd a pherthnasedd y Beibl i’n cenhadaeth yn Ewrop, gan ddal ar yr ymadrodd Sola Scriptura o gyfnod y Diwygiad Protestanaidd. Mae llawer o themáu’r cyfarfodydd eleni yn clymu i mewn i ddathlu 500 mlynedd ers dechrau’r Diwygiad. I ni yng Nghymru cofio Pantycelyn yw’r thema fawr, ond ni fyddem wedi cael emynau Williams heb fod y Diwygiad Protestanaidd wedi dod dau gan mlynedd cyn geni ein Pêr Ganiedydd.

Rhof fwy o wybodaeth eto, ond yn y cyfamser rydym yn meddwl a gweddïo dros bobl Manceinion.

Cyhoeddwyd yn ELF2017 | Tagiwyd , , | Sylwadau wedi eu Diffodd ar Y Fforwm (3)

Fforwm Arweinwyr Cristnogol Ewrop 2017 (2)

Yr Athro John Lennox

Roedd diwrnod cyntaf llawn y gynhadledd yn dechrau’n gynnar gyda brecwast am 7.00. Mae prydau bwyd yma yn gyfle i fedru cyfarfod a threfnu, gyda llawer o fentora yn digwydd. Roeddwn i wedi trefnu cael brecwast gyda chyfaill o Gymru, Dave Norbury, a buom yn rhannu a meddwl am y sefyllfa yn ein gwlad. Yna am 8.30 roedd pawb yn ymgasglu i’r brif neuadd ar gyfer cyfarfod mawr cyntaf y dydd. Yma dechreuwyd yn canu’r hen emyn “Sanctaidd, Sanctaidd, Sanctaidd, Dduw hollalluog.” Cafwyd cyfnod o addoliad cynulleidfaol, yn cael ein harwain gan Paul Webber, Cymro di-Gymraeg sy’n gweinidogaethu yn Southampton. Yna buom yn parhau ein haddoliad trwy gael ein harwain i edrych ar lyfr yr Actau gan yr athro John Lennox.

Yn dilyn y cyfarfod hwn roedd pawb yn rhannu i wahanol ffrydiau ar gyfer gweddill y bore. Yn y gorffennol rwyf wedi bod yn dilyn ffrwd ar Apologeteg, neu ar efengylu. Mae ffrydiau hefyd ar wyddoniaeth, pregethu, cynghori, artistiaid, academyddion a nifer o rai eraill. Eleni rwy’n ymuno gyda grŵp yn trafod sut mae meithrin disgyblion trwy ffurfio grwpiau bychan i gyfarfod yn rheolaidd. Mae’r sessiynau yn cael eu harwain gan ddau Americanwr, John Musselman a Bill Lohnes, a’r trafod ar y diwrnod cyntaf yn hwyliog ond yn ddiddorol a heriol.

Wedi cinio roedd cyfle i fynychu gweithdai amrywiol, ond cymerais y cyfle i orffwys gan i mi beidio cysgu llawer yn ystod y ddwy noson flaenorol. (Mae’r brawd sy’n rhannu ystafell â mi yn mynnu codi am 4.00 y bore i fynd i gerdded a myfyrio, ac yn llwyddo i fy neffro bob tro!) Roedd yn gyfle hefyd i gyfarfod a sgwrsio gyda rhai rwyf wedi dod i’w hadnabod dros y blynyddoedd.
Yna treuliwyd y pryd bwyd a min nos eto yn ein ffrydiau gyda’r bwriad ein bod yn dod i adnabod ein gilydd yn well. Bydd y nosweithiau nesaf yn wahanol.

Un o fendithion y Fforwm yw’r cyfle i weinidogaethu i’n gilydd yn anffurfiol. Mae’n beth cyffredin iawn i weld dau mewn rhyw gornel dawel, neu wrth bryd bwyd, yn gweddïo gyda’i gilydd. Eisioes rwyf wedi cael amser gyda chyfaill o Loegr sy’n aelod mewn eglwys sy’n mynd drwy drafferthion ar y funud. Roedd yn gyfle i geisio cynghori, ond hefyd i weddïo ac yntau yn gwerthfawrogi’r cyfle i drafod gyda rhywun y tu allan i’w sefyllfa. Cefais seiat braf hefyd gyda chyfaill o’r Alban am ei waith a’i weinidogaeth. Yna gwelais gyfaill o Serbia y bûm yn ceisio ei gynorthwyo llynedd drwy gyfnod anodd iawn yn ei fywyd. Bellach mae mewn sefyllfa llawer gwell, a’i wraig yn dod ataf i ddiolch am yr help gafodd.

Cyhoeddwyd yn ELF2017 | Tagiwyd , , | Sylwadau wedi eu Diffodd ar Fforwm Arweinwyr Cristnogol Ewrop 2017 (2)

Fforwm Arweinwyr Cristnogol Ewrop (ELF) 2017

Rwyf unwaith eto wedi cyrraedd Gwlad Pŵyl ar gyfer Fforwm Arweinwyr Ewrop (ELF). Mae’r gynhadledd yn un o uchafbwyntiau’r flwyddyn i mi, wrth weld dros 600 o arweinwyr o wahanol feysydd n dod at ei gilydd i feddwl, trafod, dysgu, herio a gweddīo. Eleni yw’r ddegfed flwyddyn i mi ddod yma, felly rwy’n adnabod llawer sy’n rhan o’r gwaith, a’r tro hwn mae amryw o Gyrmy wedi eu gwahodd i ddod, felly mae’n gyfle i eraill weld beth sy’n digwydd.

Cyrhaeddais Krakow nos Iau gyda John Perry a Mark Thomas, ac wedi aros yno dros nos, fe adewais y ddau gan deithio i Wisla lle mae’r gynhadledd. Roedd fy nghyd-deithwyr yn cyfarfod ag eraill oedd yn dod o dde Cymru ddydd Gwener, a’u bwriad hwy oedd aros y diwrnod yng Nghrakow, a bore dydd Sadwrn mynd ymlaen i Auschwitz. Bum i yno rai blynyddoedd yn ôl, ac roedd gennyf fi gyfarfodydd yn Wisla Nos Wener a bore Sadwrn.

Cyfarfod Ffrindiau Hen a Newydd
Un o fendithion dod yn ôl yma yw fy mod yn cyfarfod â rhai rwyff wedi dod i’w hadnabod dros y blynyddoedd. Ar y bws o’r Maes Awyr i Wisla un o’r rhai cyntaf i mi sgwrsio â hwy oedd Glynn Harrison, Athro Emeritws mewn Seiciatreg o Brifysgol Bryste. Mae wedi ysgrifennu llyfrau cynorthwyol ar hunaniaeth a pherthynas rywiol. Mae’n Gristion dewr sy’n barod i sefyll dros yr hyn mae’n ei gredu mewn byd lle amheuir argyhoeddiadau a safonau Cristnogol.
Yna bûm yn sgwrsio â William Mackensie, sef sylfaenydd gwasg Christian Focus. Dyma’r tro cyntaf i ni gwrdd, ond roedd y nifer o bobl roeddem ein dau yn eu hadnabod yn golygu ein bod yn gallu rhannu yn braf a rhwydd gyda’n gilydd.
Un arall yma oedd Zef, cyfaill agos o Albania, oedd newydd fod mewn cynhadledd gyda Heledd yn yr Almaen. Wedi cyrraedd y gwesty yn Wisla roedd y wynebau cyfarwydd yn llu gyda chyfeillion o Serbia, Bosnia, yr Unol Daleithiau, yr Almaen a sawl gwlad arall.

Trafod adfywio Eglwysi

Nos Wener a bore Sadwrn roeddwn yn treulio amser gyda grŵp sydd wedi bod yn cwrdd yn ystod y flwyddyn ddiwethaf i drafod adfywio eglwysi. Rydym wedi cael sawl ymgynghoriad ar y we, yn ogystal â chyfarfod llynedd yn ELF, a chael tri diwrnod gyda’n gilydd ym Mudapest fis Rhagfyr. Roeddem yn tynnu’r mwdwl ar ein trafod yma, ond yn bwriadu cadw mewn cysylltiad â’n gilydd.

Cyfarfod cyntaf y Fforwm

Yna neithiwr (nos Sadwrn) roedd cyfarfod mawr cyntaf y Fforwm. Erbyn hyn roedd nifer o Gymry wedi cyrraedd – Phil Swann, Dave Norbury, yn ogystal â Mark. John ac amryw eraill. Roedd yn braf cael ymuno eto gyda thyrfa ryngwladol i ganu clod i’n Harglwydd, cyn cael anerchiad gan Leonardo di Chrico, gweinidog ar eglwys Brotestanaidd yn Rhufain. Y cwestiwn roedd ef yn ei holi oedd “A yw’r Diwygiad drosodd?” Mae’n bum can mlynedd ers protest Martin Luther ynglŷn â chyflwr a daliadau’r eglwys Babyddol. A ydym yn gallu dweud fod y brotest drosodd, ac a yw’r eglwys Babyddol a’r eglwysi Protestanaidd bellach yn un yn eu daliadau ar y sylfeini Cristnogol?
Dangosodd Leonardo fel ag y mae honiadau’r Pab Francis, a datganiadau’r Eglwys Babyddol yn dal i wrthod credo mawr y Diwygwyr Protestanaidd ein bod yn cael ein hachub trwy ras yn unig, a thrwy ffydd yn unig, ar sail gwaith Iesu ar y groes. Mae’r brotest yn parhau.
Wedi’r cyfarfod cafwyd awr o ymlacio gyda’r Cymry eraill sydd wedi cyrraedd yma, cyn noswylio.

Cyhoeddwyd yn ELF2017 | Tagiwyd , , | Sylwadau wedi eu Diffodd ar Fforwm Arweinwyr Cristnogol Ewrop (ELF) 2017

Ystafell Fyw y Nadolig

Cyfle gwych i feddwl am y Nadolig mewn awyrgylch braf.

6 o’r gloch, nos Sul, 11 Rhagfyr 2016 yng Nghapel y Ffynnon. Croeso i bawb.

Cyhoeddwyd yn Nadolig | Sylwadau wedi eu Diffodd ar Ystafell Fyw y Nadolig

ELF 4

Tîm gwirfoddolwyr odd yn gwasanaethu yn y Fforwm

Tîm gwirfoddolwyr oedd yn gwasanaethu yn y Fforwm

Prynhawn Mercher penderfynais orffwys unwaith eto. Mae’r sesiynau mentora yn gallu bod yn drwm bob pryd bwyd. Amser cinio bum yn ceisio cynorthwyo dyn o Rwmania sy’n arwain gweinidogaeth i ddynion yn y wlad, ac yna yn ystod y pryd nos roeddwn yn mentora gwraig sydd wedi cael ei chlwyfo gan sawl peth yn y gorffennol. Wedi hynny roeddwn yn cael fy holi am fy ngwaith gan Pasi Turunnen, o’r Ffindir, cyn mynd i sesiwn lawn olaf y Fforwm. Yr her yn yr anerchiad olaf hwn oedd i edrych ar Ewrop gyda llygaid Iesu. Wrth i Iesu a’i ddisgyblion deithio drwy Samaria ar eu ffordd o Jerwsalem, roedd y disgyblion yn gweld y siwrnai, gweld addoliad gwallus y Samariaid, gweld yr angen am fwyd. Prin eu bod wedi sylwi ar y wraig wrth y ffynnon, ond roedd Iesu’n gweld y meysydd yn wyn a chynhaeaf i’w gasglu (Ioan 4:35).

Wedi’r cyfarfod roedd y rhan fwyaf yn hirymarhous i fynd i’r gwely, gyda llawer yn ffarwelio â’i gilydd am flwyddyn arall.

Fore Iau roedd amryw eisoes wedi gadael yn ystod y nos. cefais frecwast gyda chyfaill o’r Ffindir, a gan nad oedd fy awyren yn gadael tan hanner awr wedi chwech roeddwn wedi arwyddo i ddilyn seminarau yn y bore dan arweiniad Richard Winter, Seicolegydd sy’n gweithio yn Covenant Seminary yn yr Unol Daleithiau. Teitl y seminar oedd Sense and Sexuality, ac roedd yn cymryd arolwg o’r awyrgylch bresennol. Yr her yw sut mae cyflwyno agwedd iach at ryw fel rhodd werthfawr gan Dduw yn ein cymdeithas gyfoes. Roedd yn arweiniad doeth a chynnes. Doedd ddim yn ofni wynebu’r holl dueddiadau a gwyriadau rydym yn eu wynebu, a thrafod sut mae rhoi arweiniad cyfrifol yn ein dydd ni. Roedd rhai o’r ystadegau am gam-drin rhywiol a phornograffi yn ddychryn. Ond ar y llaw arall roedd y darlun o’r hyn mae Duw wedi ei roi i ni yn brydferth, a chymorth posib i fedru byw a mwynhau rhodd ddaionus Duw.

Wedi bore cyfan yn ystyried hyn dyma gael ar y bws a thaith o tua dwy awr i faes awyr Krakow. Yno bum yn sgwrsio gyda un o fy nghyd-gynhadleddwyr sy’n plannu eglwys yn ne Iwerddon cyn mentro ar yr awyren nôl am Fanceinion. Hyd yn oed wrth adael roedd cysylltiadau newydd yn cael eu gwneud.

Unwaith eto bu’r Fforwm yn fendith ac yn her. Mae cwrdd â chynrychiolwyr o dros ddeugain o wledydd gwahanol yn ehangu gorwelion a phersbectif. Mae clywed beth mae Duw yn ei wneud ar draws Ewrop yn codi gobeithion a hyder. Mae gweld dewrder rhai o blaid y ffydd yn herio difaterwch a diffyg menter. Cefais eistedd i wrando ar ddysgeidiaeth rhai o arbenigwyr gorau’r byd yn eu meysydd. Ond cefais hefyd eistedd gyda rhai sydd nghanol brwydrau o blaid y ffydd – i wylo gyda hwy yn eu poen ac i lawenhau gyda hwy yn yr Arglwydd sy’n eu cynnal. Daeth sawl gwahoddiad i fynd i gynorthwyo – ond does dim modd i mi ymateb iddyn nhw i gyd. Rhaid i minnau droi fy meddwl yn ôl at Fangor a phraidd Duw sydd yno’n disgwyl amdanaf.

Cyhoeddwyd yn ELF2016 | Tagiwyd , , , | Sylwadau wedi eu Diffodd ar ELF 4

ELF 3

imageRoedd dydd Mawrth yn bygwth bod yn ddiwrnod llawn iawn. Roedd gen i dair sesiwn mentora, gyda thri o weinidogion o wledydd gwahanol (Lithwania, Gwlad Pŵyl a Rwmania), a chyfarfodydd drwy’r dydd. Roedd John Piper yn glir iawn yn y bore yn ein harwain i ystyried athrawiaeth cyfiawnhad drwy ffydd gan ganolbwyntio ar drydedd bennod y llythyr at y Philipiaid. Dangosodd pa mor bwysig yw sefyll dros yr athrawiaeth yn wyneb rhai o’r tueddiadau sy’n bodoli heddiw ymhlith pobl efengylaidd.

Cawsom ddwy ddarlith eto yn y ffrwd apologeteg. Roedd un braidd yn athronyddol, yn edrych ar y dadleuon ar Dduw, y creu ac esblygiad. Doedd hon ddim yn ddarlith wnaeth afael yn llawer ohonom. Ond yn yr ail ddarlith cawsom ein cyfareddu gan Jerry Root o’r Unol Daleithiau. Roedd yn ein hatgoffa fod apologeteg yn aml yn mynd i edrych ar ddadleuon y tu allan i’r Ysgrythur, lle mae neges yr efengyl yn cynnwys ei hapologeteg ei hun. Mae Jrry yn storïwr gwych, ac felly yn gallu dangos fel roedd hyn yn gweithio allan mewn amgylchiadau gwahanol.

Gan fy mod yn hynod o flinedig, a’r sesiynau mentora yn eithaf trwm, dim ond un o ddarlithoedd y prynhawn a fynychais. Yma roedd Terry Virgo yn sôn am y gwaith o blannu eglwysi. Roedd yn gynnes yn ei gyflwyniad. Mae ef ei hun wedi bod yn gyfrifol am gychwyn eglwysi New Frontiers ac wedi bod yn llwyddiannus iawn yn hyn. Ond dangosodd fel mai gwaith anodd oedd mewn gwirionedd.

Min nos cefais fy hun mewn trafodaeth ddwfn gyda Jay Smith, Beth Moore a Hatun, tri sy’n weithgar yn efengylu i Foslemiaid. Roedd y sgwrs yn fywiog ac yn heriol. Roeddent yn dadansoddi’r sefyllfa yn Ewrop ac yn dangos fel mae modd cyrraedd y bobl hyn. Roedd yn ddiddorol fel roedd Beth yn ferch ond heb ofn yn herio a thrafod gyda dilynwyr Islam. Yr hyn oedd yn fwyaf trawiadol oedd Hatun, y ferch ddaeth o Dwrci i Loegr rai blynyddoedd yn ôl. Mae mor eiddil yr olwg, ond mae yna gryfder yn ei chymeriad a baich dros efengylu i rai sy’n gaeth i Islam. Gofynnodd i mi weddïo y byddai ganddi ddewrder i sefyll yn gadarn – a hon yw’r un sy’n mynd i mewn i fosgiau yn Llundain am 4 y bore i ddadlau o blaid yr efengyl!

Fore Mercher roeddwn wedi bwrw dipyn o flinder, a chefais osgoi mentora amser brecwast gan fod yr un oedd fod cyfarfod â mi yn sâl. Treuliais y bore felly gydag Americanwr sy’n teithio drwy Ewrop ar ran ei eglwys i ddeall y sefyllfa yma er mwyn iddyn nhw fuddsoddi mewn cenhadaeth gyfrifol.

Roedd John Piper yn feistrolgar yn ein harwain i feddwl am weddi yn ei anerchiad heddiw. Fe’n harweiniodd drwy’r llythyr at y Philipiaid i ddangos fel roedd Paul yn ystyried na fyddai ei waith yn dwyn dim ffrwyth heb weddïau Cristnogion cyffredin Eglwys Philipi. Mae rhai yn cyhuddo Calfiniaid o beidio cymryd efengylu neu weddi o ddifrif, ond dyw hyn ddim yn wir am y Calfinydd hwn. Roedd yna ysbryd arbennig yn y y cyfarfod a hiraeth am fedru treiddio mwy i gyfrinach gweddi daer.

Yn y ffrwd apologeteg cafwyd trafodaeth banel ar babyddiaeth yn gyntaf, ac yna cawsom ddarlith ar ymateb i’r ddadl ar briodas un-rhyw gyda gras a gwirionedd. Roedd yn fore diddorol a gras yn amlwg yng nghalonnau’r siaradwyr a’r trafod. Un o gryfderau’r fforwm yw ein bod i gyd yn dod o lefydd gwahanol felly does dim posib ein bod yn dod mewn ysbryd i gystadlu â’n gilydd. Mae’r gymdeithas yn braf, a thros yr wythnos rydym yn cael cyfle i ddysgu am sefyllfaoedd ein gilydd.

Mae’r fforwm yn tynnu at y diwedd – daw un adroddiad arall mae’n siŵr – ond mae cyfeillgarwch yn cael ei ffurfio fydd yn parhau am flynyddoedd.

Cyhoeddwyd yn ELF2016 | Tagiwyd , | Sylwadau wedi eu Diffodd ar ELF 3

ELF (2)

imagePrynhawn Sul fe fum mewn seminar diddorol yn edrych ar y modd mae’r hunan wedi meddiannu ein hoes gyfoes. Mae teitl y seminar yn awgrymog tu hwnt – Me, my selfie and I. Cafwyd sgwrs gan Andrew Fellows, yn olrhain y meddwl o adeg y diwygiad Protestannaidd tan heddiw, gyda chanlyniadau digalon y narsistiaeth sy’n golygu ein bod yn dod o hyd i’n hystyr ddim ond yn nhermau’r ddelwedd y gallwn ei gyflwyno i eraill. Ar y llaw arall, mae’r hiraeth am ddilysrwydd yn rhywbeth y gallwn afael ynddo fel Cristnogaeth. Down o hyd i’n dilysrwydd trwy fod yr hyn rydym wedi ein creu i fod – rhai sydd ar lun a delw ein Crëwr. Nid ynom ni mae’n pwrpas i’w ddarganfod, ond yn yr Un yr ydym i’w adlewychu.

Treuliwyd y pryd nos gyda rhai o Gymry, gyda phawb yn bwyta yn ôl eu cenedl. Mae nifer yma o eglwys Highfields yng Nghaerdydd, yn cynorthwyo gyda rhedeg y Fforwm. Mae eraill yma hefyd o dde Cymru, ac roedd yn braf cwrdd â Mark Bennet, Cymro Cymraeg sy’n byw yn ardal Caerfyrddin. Penderfynodd Michael Chalmers a chyfaill arall fod yn well ganddyn nhw uniaethu â ni’r Cymry nag eistedd gyda’u cyd-genedl a draws i ffin.

Yn y cyfarfod nos cawsom ein herio gan dystiolaeth ferch o’r enw Hatun ddaeth i Brydain o wlad Twrci saith mlynedd yn ôl. Wedi dwy flynedd yn y wlad hon gadawodd Islam a daeth yn Gristion a bellach mae yn gweithio i efengylu i Foslemiad. Mae’n mynd i fewn i fosgiau ac yn siarad â phobl yn eofn. Llynedd daeth dros 100 i gredu yn y Gwaredwr, gan gynnwys 3 Imam trwy ei thystiolaeth. Roedd ei thân dros gyrraedd rhai dros Grist yn arbennig iawn a’i dewrder yn codi cwestiwn mawr dros ein hymroddiad ni. Wedyn fe’n harweiniwyd gan Stefan Gustavsson i ystyried os ydym yn sefyll i fyny dros y gwir Beiblaidd yn ein dydd ni.

Bore Llun bum yn mentora gweinidog ifanc o Sweden amser brecwast cyn mynd i wrando ar John Piper, y diwrnod hwn yn edrych ar ail bennod Philipiaid. Ei anogaeth oedd i feddwl am ein hundod yng Nghrist o blaid yr efengyl, yn ein harwain i fentro’n eofn o blaid yr efengyl yn ein byd. Neges gynnes, heriol a chymwys.

Yn y ffrwd apologeteg cawsom ddwy ddarlith yn edrych ar faterion o bwys. Yn gyntaf buom yn meddwl am y cyhuddiad ein bod yn haerllug yn mynnu fod Cristnogaeth yn cau allan llawer trwy fynnu mai Crist yw’r unig ffordd at Dduw. Yn yr ail roedd Peter J Williams o Tyndale House yng Nghaergrawnt yn ein tywys trwy’r efengylau i ddangos fel mae’r hyn ddarllenwn yno yn pwyntio at ddilysrwydd yr hanes. Roedd ei ddarlith yn feistrolgar a diddorol.

Amser cinio roeddwn yn cwrdd â David Brown sy’n mynd i arwain y grŵp sy’n edrych ar ffyrdd o adnewyddu’r eglwys dros y flwyddyn nesaf. Mae David wedi bod yn genhadwr yn Ffrainc ers blynyddoedd ac rwy’n edrych ymlaen at weld sut mae rhai ar draws Ewrop yn gweld y modd i symud yr eglwys ymlaen.

Gyda’r nos roedd y grŵp apologeteg yn cwrdd i rannu gyda’i gilydd. Mae hwn yn beth newydd eleni, gan fod yr arweinwyr wedi sylweddoli fod dod i adnabod ein gilydd yn well yn rhan pwysig o’r fforwm. Roedd cyfle i rannu’r anogaethau brofwyd yn ystod y flwyddyn diwethaf, ac roedd yn syndod fel mae’r fforwm wedi bod yn gymorth allweddol yn nhystiolaeth sawl un.

Cyhoeddwyd yn ELF2016 | Tagiwyd , , | Sylwadau wedi eu Diffodd ar ELF (2)

ELF

imageRwyf ar hyn o bryd yng ngwlad Pŵyl, yn mwynhau cwmni tua 900 o Gristnogion – 750 ohonom yn gynadleddwyr, a’r gweddill yn wirfoddolwyr wedi dod i gynorthwyo yng nghynhadledd fawr y Fforwm Ewropeaidd i Arweinwyr Cristnogol, neu ELF fel mae pobl yn ei hadnabod. Mae bob amser yn braf cael dod yma, ac erbyn hyn rwy’n adnabod llawer sydd yma. Cyrhaeddais ddydd Gwener, ac o fewn ychydig o amser wedi dod gwelais Mike Chalmers (fuodd yn gweithio ym Mangor gyda’r myfyrwyr), Huw Williams, sy’n weinidog ar eglwys ryngwladol Turin, ac ambell un arall. Doedd dim cyfarfod nos Wener na bore Sadwrn, felly roedd cyfle i fwynhau cymdeithas, a bore Sadwrn aethom am dro i bentref Wisla lle rydym yn aros.

Prynhawn Sadwrn ymunais â grŵp o arweinwyr eglwysi sydd yn mynd i fod yn trafod egwyddorion adnewyddu eglwysi dros y misoedd nesaf. Mae’r cnewyllyn o tua deg ohonom, dan arweiniad David Brown sy’n weinidog ym Mharis. Roedd eraill wedi ymuno gyda ni am y prynhawn hefyd. Cefais ychydig o syndod wrth i ni gyflwyno ein hunain, gan fod yna un arbennig yn ein plith. Tomas Grulich yw ei enw, ac mae’n weinidog yn y weriniaeth Tsiec. Flynyddoedd yn ôl, wedi cwymp Comiwnyddiaeth yn Nwyrain Ewrop, bu i ni fel eglwys noddi Tomas i fedru dilyn cwrs mewn coleg Beiblaidd er mwyn mynd i’r weinidogaeth. Nid oeddwn wedi ei weld ers 25 mlynedd, felly roedd yn galondid mawr ei weld, ac adnewyddu perthynas.

Mis nos roedd cyfarfod cyntaf go iawn y Fforwm. Mae bob amser yn ysbrydiaeth cael ymuno yn y gynulleidfa amrywiol, gyda dros ddeugain o wahanol genhedloedd yn cael eu cynrychioli yma. Y prif siaradwr yn y cyfarfod hwn oedd Terry Virgo, sefydlydd ac arweinydd eglwysi Newfrontiers. Fe’n arweiniodd ni at eiriau Paul i Timotheus : ‘Diben y gorchymyn hwn yw’r cariad sy’n tarddu o galon bur a chydwybod dda a ffydd ddiffuant.’ (1 Timotheus‬ ‭1:5‬ ‭BCN‬‬). Trwy edrych ar nod a dulliau Paul yn ei weinidogaeth heriodd ni i ddilyn yr un patrwm. Roedd yn neges glir a chymwys iawn i ddechrau’r fforwm.

Dechreuodd dydd Sul gyda sesiwn amser brecwast i fentora gweinidog o Serbia. Roeddwn yn adnabod hwn ers sawl blwyddyn. Roedd yn sesiwn anodd iawn, gan ei fod wedi ei glwyfo’n fawr ac yn dangos llawer o symptomau o fod wedi llosgi allan. Roedd ar y naill law yn teimlo na fedrai byth wynebu’r weinidogaeth eto, ac eto yn teimlo mai dyna ei alwad. Cawsom ddwy awr ddwys iawn, ond yn y diwedd yn gweld llwybr mlaen. Y gwir yw fod y clwyfau mae wedi eu derbyn yn rai y mae llawer yn y weinidogaeth yn eu profi. Dyna pam fod gweddïo dros arweinwyr yr eglwysi yn waith mor bwysig.

Wedi brecwast cafwyd sesiwn lle roedd pawb efo’u gilydd yn addoli ac arweiniwyd ni mewn darlleniad Beiblaidd gan John Piper. Mae’n edrych ar lythyr Paul at y Philipiaid yr wythnos hon, a’r ffocws bore ma ar y bennod gyntaf, a chymhelliad a nod yr apostol Paul. Roedd yn sesiwn gynnes a chynorthwyol ar ôl tensiynau y mentora.

Wedi hynny roedden yn rhannu yn ffrydiau, gyda mi yn ymuno gyda ffrwd apologeteg. Mae tua ugain ohonom yn edrych ar nifer o bynciau wrth feddwl am wynebu cwestiynau mawr y dydd. Cafwyd dwy sgwrs – y naill yn edrych ar y cyfiawnhad Beiblaidd dros apologeteg, yn canolbwyntio ar hanes Paul yn Athen. Yna, yn yr ail ddarlith fe welwyd sut mae proffwydoliaethau roddwyd am Iesu, a gan Iesu yn y Beibl, ac sydd wedi dod yn wir, yn ddadl o blaid geirwiredd y Beibl.

Yn ystod y bore hefyd roedd fy nghyfaill, Slavko Hadzic o Sarajevo, yn rhannu am ei waith fel gweinidog ym Mosnia Herzegovina, ac yn mynd i brifysgolion yn Ewrop yn cymryd rhan mewn ymgyrchoedd efengylu.

Cyhoeddwyd yn ELF2016 | Tagiwyd , , , | Sylwadau wedi eu Diffodd ar ELF

Albania – y diwrnod olaf

Dewi a Zef yn y glaw

Dewi a Zef yn y glaw

Daeth y glaw heddiw, a hwnnw mewn cawodydd trwm, cyson, ac ambell i daran. Mae hyn yn debyg o fod y glaw olaf fydd yn dod tan mis Hydref. Ochr yn ochr â’r glaw rwyf finnau wedi dal annwyd rhywsut! Roedd brecwast yn dawel gyda dim ond Dewi, minnau, ac un wraig o’r Unol Daleithiau yn y gwesty.

Aethom draw i Eglwys Imanuel erbyn 10.30 lle roedd pobl yn ymgynnull ar gyfer y gwasanaeth. Tydi pobl Albania ddim yn enwog am eu prydlondeb, a doedd heddiw ddim yn eithriad. Wedi dipyn o amser dechreuwyd y gwasanaeth gyda Zef yn arwain y gynulleidfa mewn gweddi fer, a darlleniad o Salm. Wedyn fe gawsom ganu sawl cytgan, gyda’r geiriau ar uwchdaflunydd, gŵr yn y blaen yn chwarae gitâr a dau arall yn ei gynorthwyo i ganu. Yna fe siaradodd Zef am ychydig, gan ein croesawu ni. Mae Altin, o Gymdeithas y Beibl, yn gyd-henuriad yn yr eglwys, ac fe weddïodd yntau dros Dewi a minnau a’n heglwysi yng Nghymru. Wedyn fe godais i bregethu.
Roedd Zef yn cyfieithu, ac fe gymerais fy neges o lyfr y Pregethwr a’r drydedd bennod. (mae’r hi ar gael yn Gymraeg ar wefan Capel y Ffynnon).

Yn yr oedfa roedd Shaun, cenhadwr o Loegr sydd wedi bod yn Girokaster ers sawl blwyddyn. Mae newydd symud i Tirana er mwyn addysg ei blant. Cawsom sgwrs ag ef, ac ambell un arall. Yna roedd sawl un yn mynd i gaffi lleol am baned wedi’r oedfa. Yn dilyn hynny aethom â Zef a’i deulu am bryd o fwyd mewn bwyty Eidalaidd ynghanol y ddinas.

Roedd yn braf cael gorffwys yn y prynhawn, ac er fod storm fawr o daranau drwy’r pnawn roedd modd cael rhyw awr o gwsg. Daeth Altin a Zef i’n cymryd i Vaqarr, pentref moslemaidd y tu allan i’r brifddinas. Mae eglwys Imanuel wedi bod yn plannu gwaith yma ers rhai blynyddoedd, ac roeddwn i bregethu yma eto am 6.00.

Cynulleidfa Vaqarr

Cynulleidfa Vaqarr

Mae Vaqarr yn bentref tlawd ar gyrion y brifddinas. Mae’n bentref traddodiadol foslemaidd, ond label teuluol ydi hwn yn hytrach na bod yna gred o argyhoeddiad. Sefydlwyd y gwaith ar sail rhai o eglwys Zef yn mynd yno i chwarae pêl droed, ac yna gwahodd y chwaraewyr i edrych ar y Beibl efo’i gilydd. O dipyn i beth daeth rhai i gredu, ond cododd cryn wrthwynebiad i’r gwaith pan agorwyd mosg yno dair blynedd yn ôl. Mae nifer o’r Cristnogion yn sefyll yn gadarn. Roeddem yn cyfarfod mewn canolfan chwaraeon, a daeth rhyw bymtheg ynghyd, yn wŷr, gwragedd a phlant. Doedd dim canu na threfn gwasanaeth arferol. Siaradodd Zef am ychydig i’w galw i drefn, a gwneud rhai cyhoeddiadau. Wedyn cyflwynwyd Dewi a minnau, ac ar ôl hynny fe ofynnwyd i mi siarad. Rhennais yr un neges â bore ma. Roedd yna wrandawiad da. Roedd un yno oedd yn hŷn na’r mwyafrif. Ef oedd y cyntaf yn y pentref i ddweud yn agored ei fod yn Gristion, a phan soniais amdanom yn saithdegau’r ganrif diwethaf yn gweddïo dros Albania, fe loywodd ei wyneb drwyddo. Ar ôl fy sgwrs gofynnodd Zef os oedd unrhyw un am ofyn cwestiwn. Doedd dim cwestiwn, ond fe ddiolchodd y gŵr hwn am y gair, ac am i ni weddïo dros Albania.

Wedi’r cyfarfod aethom yn ôl i ganol y ddinas loe gwnaethom ni ffarwelio gyda Zef ac Altin. Aeth y ddau ohonom i chwilio am damaid bach o fwyd cyn noswylio er mwyn cychwyn yn gynnar bore fory am y maes awyr.

Cyhoeddwyd yn Albania 2016 | Tagiwyd , , , | Sylwadau wedi eu Diffodd ar Albania – y diwrnod olaf